KOÇ ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ÜYELERİNİN YÜRÜTTÜĞÜ İKİ PROJEYE AVRUPA ARAŞTIRMA KONSEYİ’NDEN ÖNEMLİ DESTEK

KOÇ ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ÜYELERİNİN

YÜRÜTTÜĞÜ İKİ PROJEYE AVRUPA ARAŞTIRMA KONSEYİ’NDEN ÖNEMLİ DESTEK

 

Avrupa Araştırma Konseyi’nin (ERC) Türkiye’de desteklediği 40 araştırmanın 23’ü Koç Üniversitesi akademisyenlerinin imzasını taşıyor. Mühendislik dalında Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Cengiz Onbaşlı ve sosyal bilimler alanında Doç. Dr. M. Erdem Kabadayı’nın desteğe hak kazanan yeni araştırmaları, 21. yüzyılın en önemli odak noktalarından kuantum teknolojisi ile nüfus hareketleri, toprak kaybı ve ormansızlaşmaya ışık tutuyor

 

Koç Üniversitesi akademisyenlerinin yürüttüğü iki yeni proje Avrupa’nın bilimsel alanda en prestijli kurumu olan Avrupa Araştırma Konseyi’nden (European Research Council- ERC) hibe desteği almaya hak kazanarak uluslararası düzlemde dikkate değer bulundu. Koç Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği ve Fizik Bölümleri öğretim üyesi Dr. Mehmet Cengiz Onbaşlı, “SuperPHOTON (2B Topolojik Süperiletken Tek Foton Dedektör Aygıtları)” başlıklı projesiyle ve yine Koç Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. M. Erdem Kabadayı da “GeoAI_LULC_Seg (1940’tan 2040’a Bulgaristan ve Türkiye’de Kırsal Nüfus Kaybı, Tarımsal Alan Terki ve Ormansızlaşmanın Analizi ve Tahmini: Coğrafi Yapay Zekâ Temelli Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü Segmentasyonu)” projesiyle “Kavram Kanıtlama Desteği”ne layık görüldü. ERC Kavram Kanıtlama desteğini bu dönem Türkiye’den almaya hak kazanan yalnızca iki proje Doç. Dr. M. Erdem Kabadayı ve Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Cengiz Onbaşlı’ya ait.

 

Avrupa Araştırma Konseyi daha önce ERC desteği almış araştırmacıların başvurabildiği Kavram Kanıtlama (Proof of Concept) desteğini topluma ve ekonomiye bir fayda oluşturulmasını sağlamak amacıyla veriyor. Koç Üniversitesi Tarih Bölümü’nden Doç. Dr. M. Erdem Kabadayı, 2015’te Türkiye’de tarih alanında ilk ve Avrupa Araştırma Konseyi genelinde Türkiye ve Osmanlı İmparatorluğu iktisat tarihi alanında hâlâ tek olan UrbanOccupationsOETR (1850-2000 Yılları Arasında Osmanlı İmparatorluğu’ndan Cumhuriyet Türkiyesine Sanayileşme ve Kentleşme: Karşılaştırmalı Bir Bakış) projesi ile ERC Başlangıç desteğine layık görülmüştü. 1,5 milyon avro ile desteklenen ve Cambridge ve Glasgow Üniversiteleri ortaklığında yürütülen UrbanOccupationsOETR 1850’den 2000’e Türkiye’de kentleşme ve bölgesel ekonomik gelişme farklılıkları üzerine odaklanıyor. Doç. Dr. Kabadayı’nın UrbanOccupationsOETR araştırma altyapısı üzerine inşa ettiği “1940’tan 2040’a Bulgaristan ve Türkiye’de Kırsal Nüfus Kaybı, Tarımsal Alan Terki ve Ormansızlaşmanın Analizi ve Tahmini: Coğrafi Yapay Zekâ Temelli Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü Segmentasyonu” başlıklı çalışması ise 30.000 km2’lik bir alanın incelenmesiyle ekonomik boyutu da olan sosyal ve çevresel tehditlere ışık tutuyor. Radikal arazi kullanımı ve arazi örtüsü değişikliklerini nüfus dinamikleriyle ilişkilendirerek analiz edeceği projeyle Doç. Dr. Kabadayı, gelecekte yaşanabilecek tarımsal nüfus kaybı ve ormansızlaşmanın öngörülmesine katkı sunacakProjenin sonuçlarının uluslararası akademik çevrelerle sınırlı kalmayarak Türkiye’de ve Bulgaristan’daki yerel idareler, yetkili bakanlıklar ve AB kuruluşlarıyla da paylaşılmasıyla, araştırmanın etki alanını büyütecek bir sosyal sorumluluğun yerine getirilmesi hedefleniyor.

 

2020 yılında “Termodinamik Limitlere Yakın Çok Düşük Güç Tüketimli ve Geniş Bantlı Spintronik Devreler” projesiyle ERC’den 2,5 milyon avro’luk Başlangıç Fonu alan Koç Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği ve Fizik Bölümleri öğretim üyesi Dr. Mehmet Cengiz Onbaşlı da başarısını bu yıl Kavram Kanıtlama desteğiyle sürdürdü. Dr. Onbaşlı “2B Topolojik Süperiletken Tek Foton Dedektör Aygıtları” (SuperPHOTON) adlı projesiyle, 21. yüzyılın en önemli araştırma alanlarından biri olan son derece hassas yeni kuantum ışık sensörlerini üretmeyi ve ticarileştirmeyi amaçlıyor. Bu yeni sensörler kuantum bilgisayarlar ile kuantum internet teknolojisinin yaygınlaşması için büyük önem taşıyor.

 

“Hedefimiz, 2040’lardaki ekolojik, ekonomik ve sosyal tehditlerle mücadeleye destek vermek”

 

2016-2022 yılları arasında Türkiye’de tarih alanındaki ilk Avrupa Araştırma Konseyi destekli UrbanOccupationsOETR projesini yürüten Doç. Dr. Kabadayı, ERC tarafından 150 bin avro hibe destek sağlanan yeni projesiyle ilgili şu bilgileri paylaştı: “Proje metodolojik olarak siyah beyaz hava ve uydu fotoğraflarını yapay zekâ ve derin öğrenme yöntemleri ile işleme alanında bir ilk. Ayrıca, 1940’tan bugüne hava ve erken uydu fotoğrafları ve modern uydu verisini uzaktan algılama yöntemleri ile analiz edip, 2040’lardaki nüfus ve arazi kullanımı ilişkisini ve bu ilişkinin tarım ve nüfus coğrafyasına etkisini öngörme hedefi açısından da ilk olma özelliği taşıyor. Projenin sonuçlarını uluslararası akademik çevreler, Türkiye’de ve Bulgaristan’da belediyeler gibi yerel idareler ve ilgili ve yetkili bakanlıkların yanı sıra AB kuruluşları ile de paylaşarak 2040’lardaki ekolojik, ekonomik ve sosyal tehditlerle daha bilgili başa çıkma gayretlerine destek sunmayı amaçlıyoruz. İTÜ Geomatik Mühendisliği öğretim üyesi Prof. Dr. Elif Sertel ile ortaklaşa yürüteceğimiz projede, Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Chris Roosevelt de destek sunacak. Proje için İTÜ ve Koç Üniversitesi araştırmacılarından oluşan bir ekip kuracağız.” 

 

“Dünya için pilot üretim üssü olabilecek altyapımızı ticarileştirmeyi hedefliyoruz”

 

Avrupa çapında başvuruya hak kazanan 120 proje arasından Doç. Dr. Kabadayı’nın projesi ile birlikte sıyrılarak 150 bin avro’luk Kavram Kanıtlama Desteği’ne layık görülen projesiyle ilgili Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Cengiz Onbaşlı görüşlerini şöyle paylaştı: “Geliştirdiğimiz topolojik ve manyetik yalıtkan malzemelerle hem süperiletkenlik (belli kritik sıcaklığın altında maddenin elektriksel direncinin sıfır olması ve manyetik değişim alanlarının ortadan kalkması durumu) hem de ışığa duyarlı ölçümleri yapıyoruz. Bu işlevsel malzemelerin yüksek kalitede üretilebilmesi sayesinde bütün Avrupa ve dünya için pilot üretim üssü olabilecek altyapımızı ticarileştirmeyi de hedefliyoruz.” Bu alanda önerdikleri malzeme ve mekanizmaların dünya çapında bir ilk olacağını belirten Dr. Onbaşlı projenin birkaç atom kalınlığındaki “yeni topolojik manyetik yalıtkan” adlı ince katmanlar sayesinde daha da yüksek kuantum verimi ve hız sunmasının, onu daha önce geliştirilen süper iletken tek foton dedektörlerinden ayırdığını belirtti. Ayrıca, tek ışık taneciklerinin, yani tek fotonların ölçülebilmesi için yeni bir mekanizma da geliştirildiğini ekleyen Dr. Onbaşlı, projeyle kuantum teknolojileri için kritik olan ölçüm düzeneklerinin daha hesaplı hale getirilerek yaygınlaşabilmesinin sağlanacağını ifade etti. Dr. Onbaşlı, Koç Üniversitesi'nin de öncelik verdiği bu alanda kurulan altyapı sayesinde üretilecek süperiletken ve manyetik malzemelerin, başta Avrupa olmak üzere tüm dünyada yüksek kalitede bilimsel araştırma ve pilot üretim için kullanıma sunulacağına dikkat çekti.

 

 

Türkiye’de en fazla ERC desteği Koç Üniversitesi öğretim üyelerinde

 

En özgün ve yenilikçi bilimsel araştırmalara destek sağlayan, Avrupa’nın bilimsel alanda en prestijli ve tanınmış kurumu olan Avrupa Araştırma Konseyi (ERC) fonu 2012’den bugüne kadar Türkiye’den 40 prestijli projeye verildi. Bu fonların 23’ü Koç Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından alındı. Bunların 15’i ana proje desteği, 8’i ise ticarileştirme amaçlı ek ERC desteği olan Kavram Kanıtlama desteği almış olup, ana projelerin 9’i mühendislik, 4’ü sosyal bilimler ve 2’si de moleküler biyoloji ve genetik alanındaki araştırmalardan oluşuyor. 

 

Doç. Dr. M. Erdem Kabadayı Hakkında 

İktisat Tarihi ve İktisadi Düşünce Tarihi alanında doçentliğini 2011 yılında alan M. Erdem Kabadayı, 2016 yılından beri Koç Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim üyesidir. Lisans (ODTÜ) ve yüksek lisans (Viyana Üniversitesi) derecelerini ekonomi alanında edindikten sonra, 2008 yılında Münih Üniversitesi’nde Ortadoğu Tarihi, Kültürü ve Türkoloji alanında doktorasını tamamlamıştır. Çalışmalarında 2016 yılına kadar Osmanlı iktisat ve emek tarihi alanlarına odaklanmıştır. 2016-2022 yılları arasında Avrupa Araştırma Konseyi fonlu UrbanOccupationsOETR (https://urbanoccupations.ku.edu.tr/) projesini yürütmüştür. Araştırmalarını sayısal ve geomekansal beşeri bilimler ve tarihi ekonomik coğrafya alanlarında yürütmektedir. 


Dr. Mehmet Cengiz Onbaşlı Hakkında

Koç Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği ve Fizik Bölümlerinde Dr. Öğretim Üyesi olarak görev yapmakta olan Mehmet Cengiz Onbaşlı, lisans ve doktora derecelerini sırasıyla 2010’da Bilkent Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği ve 2015’te Massachusetts Institute of Technology’den (MIT) almıştır. TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü’nde Kuantum Metroloji Laboratuvarı’nda uzman araştırmacı olarak da görev yapmaktadır. Çalışma alanları spintronik ve kuantum malzemeler, arayüzler, aygıt ve sistemlerdir. İki boyutlu malzemelerin tek atom katman hassasiyetiyle moleküler ışın epitaksisi ve darbeli lazer büyütme gibi ileri teknikler üstüne uzmanlaşmıştır. Ayrıca laboratuvarında fotonik kuantum tümleşik devre tasarımı, akıllı ve gömülü sistemler ve yapay zekâ uygulamalarına yönelik kurduğu iki girişim faaliyet göstermektedir. Çalışmaları Science, Nature Materials, Nature Electronics vb. en önde gelen akademik dergilerde yayımlanmıştır. 100’ün üstünde hakemli dergi ve konferans yayını bulunmaktadır. Bilimsel çalışmaları ERC Başlangıç Fonu, BAGEP, TÜBA-GEBİP ve diğer ödül ve fonlarla desteklenmektedir. Ayrıntılı bilgi: https://onbasligroup.ku.edu.tr/


Koç Üniversitesi Hakkında

1993 yılında, en yetkin mezunları yetiştirmek, bilimin sınırlarını ilerletmek ve bu alanlarda ülkemize, insanlığa ve Türkiye'ye hizmet etmek misyonuyla kurulan Koç Üniversitesi, uluslararası düzeyde eğitim veren bir kurumdur. 22 lisans, 43 yüksek lisans ve 30 doktora programı bulunan Koç Üniversitesi'nde lisans programındaki öğrencilerin yüzde 68’i burslu olarak eğitim görmektedir. Koç Üniversitesi'nde öğrenim gören 8.345 öğrenci bulunuyor. Koç Üniversitesi’nin lisans ve yüksek lisans programlarından bugüne değin 15.000’den fazla öğrenci mezun oldu. Koç Üniversitesi, dünya standartlarında geniş laboratuvar, bilgi işlem ve araştırma olanaklarıyla, öğretim üyesi başına düşen bilimsel makale sayısında Türkiye'deki eğitim kurumlarının arasında en üst sıralarda yer alır.

 

ERC desteği nedir?

Avrupa Araştırma Konseyi -European Research Council (ERC)- en özgün ve yenilikçi bilimsel araştırmalara destek sağlayan, Avrupa’nın bilimsel alanda en prestijli ve tanınmış kurumudur. ERC desteği, Avrupa Birliği tarafından sağlanan diğer fonlardan farklı olarak bir araştırma grubu, kurum veya konsorsiyuma değil, tek bir araştırmacıya veriliyor. Projeyi alan kişi Avrupa çapında istediği kuruma bu projesini taşıyabiliyor. ERC projelerinin, kariyerinin farklı aşamalarındaki araştırmacılara yönelik üç programı bulunuyor. Bunlardan ilki, doktora sonrası 0-7 yıl (Starting -1,5 milyon Avro); ikincisi 7-12 yıl (Consolidator – 2 milyon Avro) ve üçüncüsü de son 10 yıldır ileri düzey araştırma yapanlara (Advanced – 2,5 milyon Avro) veriliyor.

 

 

Diğer İçerikler